جرمگیری و برساژ




جرمگیری دندان چيست و چرا دندان ها جرم دارند؟

جرمگیری دندان شامل رفع پلاك (نرم، چسبنده، فيلم عفوني باكتريايي) و جرم دندان است كه باگذشت زمان روي دندان تشكيل شده اند. دندان هاي شما دائماً با بزاقي شسته مي شوند كه حاوي كلسيم و ساير موادي است كه به تقويت و حفاظت دندان كمك مي­كنند. اين شستشو ازيك سو خوب است و ازسويي ديگر، رسوبات (جرم) كلسيمي روي دندان جمع­مي­شوند. اين مواد گچي نهايتاً با گذشت زمان، همانند اجرام آهكي در يك لوله شكل­مي­گيرند. معمولاً سبب رنگي­شدن دندان مي­شود و بسهولت بعنوان بخشي از دندان اشتباه گرفته مي شوند، اما رنگ آن از سياه تا قهوه اي متفاوت است.

اگر اجازه ي انباشته شدن جرم دندان روي دندان داده شود، متاسفانه شرايط خوبي براي تراکم رشد باكتري ها فراهم مي شود. هدف از جرمگیری کردن به جای گذاشتن سطوح تميز و صاف است، طوريكه باكتري ها قادرنباشند روي آنها بچسبند و شانس بهتري در حفظ تميزي دندان درطي مراقبت منظم خانگي خواهيدداشت.

همچنين حس خوشايند و مطلوب يكدست بودن و تميزي دندان بجاي مي ماند و چرخاندن زبان اطراف دندان ها لذتبخش است. درواقع اگر فكرش را بكنيد، چيزي بدتر ازاين وجودندارد كه با چرخاندن زبان، تكه اي از اسفناج يا چيز ديگري را پيداكنيد! حتي اگر گرسنه باشيد….

تميزي حرفه اي دندان گاهي اوقات به پروفيلاكسي اشاره مي شود. يك لغت يوناني و به معني پيشگيري ازقبل است- در اين صورت، به پيشگيري از بيماري هاي لثه كمك مي كند.

جرمگیری دندان چگونه انجام مي شوند؟

دندانپزشك يا متخصص بهداشت دندان از ابزارهاي تخصصي بمنظور حذف آرام اين رسوبات بدون آسيب به دندان استفاده مي­كند. ابزارهايي كه در طي تميزي استفاده مي شوند و آنچه انجام مي دهند، درذيل تشريح،شده اند.

دستگاه فراصوت

اولين دستگاه مورداستفاده فراصوت است كه با كمك لرزش هاي دقيق به تكه هاي بزرگتر جرم براي سست كردن آن ضربه مي زند. همچنين ذرات كوچك آب سرمايشي را درحين شستشوي دندان و برداشتن پسماندها اسپري مي كند و سطح را با دماي مناسب تميزمي كند. ابزار مشخصاً صداي سوت كاملاً بلند و همهمه اي را ساتع مي كند. صدا از آنچه واقعاً هست، بلندتر به نظرمي رسد زيرا داخل سرتان تقويت مي شود، عيناً همانند وقتي كه مسواك الكتروني را داخل دهان قرارمي دهيد.

نوك دستگاه فراصوت خميده و مدور است و هميشه در حال حركت در اطراف دندان نگه داشته مي شود. باتوجه به اينكه هدف، ضربه زدن براي سست كردن جرم است و نه برش از روي دندان، بهيچ وجه تيز نمي شوند. اين فرم براي مطلع كردن اپراتور بهترين است، درصورتيكه احساس ها خيلي قوي يا حساس (غلغلكي) باشند، طوريكه بتوانند بطورمقتضي روي دستگاه تنظيم شوند يا فشاراعمال شده را تغييردهند.

حذف رسوبات بزرگتري كه روي دندان سخت شده اند، عيناً مثل تلاش براي رفع چربي بجاي مانده روي اجاق پس ازگذشت زمان نسبتاً طولاني، زمان بر است. لذا زمان تميزكردن طولاني تر مي شود. تميزكردن خانگي بمدت 6 ماه درمقابل تميزكردن در هر هفته را تصوركنيد. كار 6 ماه نسبت به انجام كارهاي هفتگي كوچكتر طولاني تر است.

ابزارهاي دستي ظريف

وقتي تكه هاي بزرگتر جرم برداشته مي شوند، ابزارهاي دستي ظريفتر (بنام اسكالرها و كورت ها بزبان دندانپزشكي) براي حذف رسوبات كوچكتر و همواركردن سطوح دندان جايگزين مي شوند. اين ابزارها خميده هستند و شكل آنها با خميدگي هاي دنداني مطابقت دارد. اين ابزارها با تراشيدن دقيق و فشار ملايم تا متوسط امكان برداشتن جرم ها را فراهم مي كنند. عيناً همانند تراش دادن يك ديگ چرك با برس زبر، دندانپزشك سطوح را تميز و هموارمي كند.

صيقل دادن (جلا)

وقتي همه ي سطوح صاف شدند، دندان جلاداشته مي شود. جلادهي با استفاده از دستگاه دستي سرعت پايين با كاپ (فنجان) لاستيكي نرم و چرخشي انجام مي شود. خمير پروفيلاكسي- يك خميردندان شن­دار مخصوص- مثل فلز- همانند بستني درون كاپ گذاشته مي شود و براي صيقلي كردن اطراف دندان چرخانده مي شود.

فلورايد

دندانپزشك مي تواند از فلورايد هم استفاده كند. استفاده از فلورايد بخش نهايي و مطلوب تميزي دندان است. فلورايد طعم هاي مختلفي دارد ازجمله شكلاتي، نعنايي، توت فرنگي، گيلاسي، ليمويي، پينياكولادا كه مي توان با هم مخلوط كرد مثل بستني در اطاق پذيرايي با طعم شورانگيز! اشتباه نشود، اين كار فقط يك درمان فلورايد در مطب است كه صرفاً روي سطوح دندان كاربرد دارد و بلعيدن مقادير اضافي سبب معده درد مي شوند، باتوجه به اينكه هضم نمي شود.

ژل يا فوم فلورايد روي سيني هاي فوم كوچك و قابل انعطاف گذاشته و بمدت 30 ثانيه روي سطح دندان قرارداده مي شود. سپس از بيمار خواسته مي شود تا آب دهان خود را هرقدر ممكن درون دفع كننده ي بزاق بيرون بريزد. فلورايد به تقويت دندان كمك مي كند، باتوجه به اينكه اسيد باكتري ها در جرم دندان و پلاك سطوح را ضعيف كرده اند. بهتر است كه 30 دقيقه پس از فلورايدتراپي، از خوردن و آشاميدن پرهيز كنيد.

دردناك خواهدبود؟

غالب افراد تصورمي كنند كه جرمگیری  دندان ها در مطب همراه با احساسات فوق الذكر – لرزش هاي غلغلكي، مه سرمايش آب و احساس فشار درطي تراشيدن- دردناك است، درصورتيكه احساس ناراحتي نمي كنند. بسياري از افراد حتي گزارش مي كنند كه از تميزكردن و حس خوشايند صاف شدن دندان پس ازآن لذت مي برند! احساس غژغژكردن ممكن است به افراد دست دهد، اما صرفاً درحد نانوثانيه طول مي كشد.

اجازه دهيد دندانپزشك/ متخصص بهداشت بدانند كه پيداكردن جرم چقدر ناخوشايند است و احساس بدي خواهيدداشت. آنها به شما گزينه هاي متعددي را براي تميزي لذت بخش تر توصيه مي كنند.

تجربيات تميزي دردناك چند علت دارد: دندانپزشك يا متخصص بهداشت خشن، عاج دندان درمعرض (خطرناك نيست، اما هنگام تميزي حس ناخوشايندي به شما دست مي دهد) يا بافت هاي لثه اي زخمي.

در صورتي كه تجربيات تميزي دردناك در گذشته داشته ايد، متخصص بهداشت/ دندانپزشك خود را عوض كنيد و شايد همه ي فرق آن در يك لكه ي اكسيدنيتروز باشد. مي توانيد بي حسي را انتخاب كنيد. اگر فكرمي كنيد تراشيدن اندكي ناخوشايند است چون بافت هاي لثه (بجاي خود دندان) حساس هستند، ژل هاي بيحس كننده مي توانند استفاده شوند.