فضا نگه دار دندان




فضا نگه دار دندان

 

در صورتی که دندان شیری کودک زودتر از حد طبیعی بیفتد و یا کشیده شود، باید برای او از فضا نگه دار استفاده شود. اهمیت استفاده از فضا نگه دار باید برای والدین روشن شود تا در انجام این کار کوتاهی نکنند.

فضا نگهدار یک وسیله ارتودنسی است که دندانپزشک یا ارتودنتیست برای حفظ فضای قوس دندانی کودک می‌سازد. این وسیله از فلز یا پلاستیک ساخته می‌شود. فضا نگه دار ممکن است ثابت یا غیر ثابت باشد. هدف از آن باز نگه داشتن جای خالی دندان شیری است تا زمانی که دندان دائمی زیر آن شروع به بیرون زدن نماید.

وجود دندان‌های شیری برای رشد دندان‌ها و استخوان‌های فک و عضلات فک و صورت اهمیت زیادی دارد. همچنین وجود این دندان‌ها به هدایت رشد دندان‌های دائمی در جایگاه مناسب کمک می‌نماید. بنابراین در صورتی که دندان شیری زودتر از حد طبیعی کشیده شود (به علت پوسیدگی گسترده) و یا در اثر حوادث و جراحات کنده شود، در صورتی که جای خالی آن را حفظ نکنید دندان‌های مجاور به تدریج حرکت کرده و جای آن را پر می‌کنند. در چنین شرایطی باید با کمک درمان ارتودنسی دوباره جای خالی را باز کنید تا دندان دائمی زیر آن بتواند بیرون میزند.

با این حال همه کودکانی که دندان شیری خود را از دست می‌دهند، ممکن است نیاز به فضا نگهدار نداشته باشند. برای مثال ممکن است دندان دائمی زیر آن در حال بیرون زدن باشد.

برای این که بدانید آیا کودک به فضا نگهدار نیاز دارد یا خیر باید با ارتودنتیست مشورت کنید.

انواع فضا نگه دار

در دو فضا نگه دار برای کودکان وجود دارد:

1– ثابت – این وسیله در چهار طراحی مختلف وجود دارد و به دندان‌ها چسبانده می‌شود به همین علت به آن ثابت گفته می‌شود. فضا نگهدار ثابت ممکن است یک طرفه، روکش و حلقه، دیستال شو و یا لینگوال (زبانی)  باشد.

2– غیر ثابت – فضا نگه دار غیر ثابت یا متحرک مشابه وسیله ارتودنسی بوده و معمولاً از جنس آکریلیک (پلاستیک) ساخته می‌شود. در برخی موارد دندان مصنوعی ممکن است برای پر کردن جای خالی استفاده شود تا مانع آن انحراف دندان‌های مجاور و پر کردن جای خالی دندان شود.

 

شکل- فضا نگهدار ثابت یک طرفه

فضا نگهدار یک طرفه و فضا نگه دار روکش و حلقه در یک طرف قوس دندانی قرار داده می‌شوند تا فضا را برای یک دندان دائمی، باز نگه دارند. فضا نگهدار حاوی یک حلقه است که همانند کمربند دور دندان پیچیده و در یک طرف به یک حلقه فلزی متصل میشود که جای خالی دندان را احاطه میکند.

 

شکل- فضا نگهدار روکش و حلقه

روکش و حلقه در واقع یک روکش واقع یک دندان است که بر روی دندان قرار گرفته و حلقه متصل به آن در جای خالی دندان قرار می‌گیرد تا فضا را باز نگه دارد.

 

شکل- دیستال شو

دیستال شو یک فضا نگه دار است که معمولاً برای دندان آسیاب بزرگ دائمی استفاده می‌شود. این فضا نگه دار پیچیده‌ تر از انواع دیگر است چرا که انتهای فلز معمولاً بر روی لثه قرار می‌گیرد تا مانع بسته شدن فضا شود. دندانپزشک باید پیشرفت بیرون زدن دندان دائمی را تحت نظر داشته باشد تا مطمئن شود فرایند بیرون زدن دندان به درستی انجام می‌شود.

 

شکل- فضا نگهدار زبانی یا لینگوال

فضا نگه دار لینگوال یا زبانی معمولاً دو طرفه است و به دندانهای آسیاب بزرگ دو طرف قوس دندانی متصل می‌شود. این وسیله حاوی یک سیم کمانی است که در سطح پشتی دندان‌های جلویی پایینی قرار می‌گیرد. معمولا از این وسیله در شرایطی استفاده می‌شود که بیش از یک دندان از دست رفته باشد.

گاهی اوقات ممکن است کودکان به علت بیماری‌ها و مشکلات مادرزادی یک یا چند دندان شیری نداشته باشند. به ‌این ‌ترتیب برای این کودکان باید از دندان مصنوعی نیمه به جای فضا نگه دار استفاده کرد. دندانپزشک با معاینه وضعیت کودک نوع فضا نگه دار مناسب برای او را انتخاب می‌کند.

 

استفاده از فضا نگه دار

چند روز طول می‌کشد تا کودک به وسیله داخل دهانی عادت کند، خواه از نوع ثابت باشد یا غیر ثابت. باید مراقب باشید هنگام استفاده از فضا نگهدار، بهداشت دهان و تمیز کردن این وسیله، به خوبی انجام شود. در غیر این ‌صورت ممکن است پوسیدگی دندان و عفونت لثه اتفاق بیفتد.

در صورتی که از فضا نگهدار ثابت استفاده می‌شود، باید از مصرف غذاهای شیرین، جویدنی و کشی و همچنین غذاهای های ترد و سفت اجتناب شود چرا که ممکن است ذرات غذا در بین قطعات فضا نگهدار یا دندان گیر ‌کند یا باعث خراب شدن فضا نگه دار شود.

مراقب باشید کودک با زبان یا انگشت، به فضا نگهدار فشار نیاورد چرا که ممکن است باعث شل شدن و خم شدن آن شود.

در مدت زمانی که کودک فضا نگه دار استفاده می‌کنند باید چکاپهای منظم دندانپزشکی داشته باشید تا در فرآیند پیشرفت درمان و همچنین بیرون زدن دندان دائمی زیر آن نظارت شود.